QUAN HỆ VỚI NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI TỰ NGUYỆN CÓ PHẢI PHẠM TỘI?

Mọi người đều có những nhu cầu tâm lý cần được thỏa mãn. Khi đến một độ tuổi nhất định, tình dục chính là một trong những phương tiện hiệu quả để thỏa mãn tâm lý đó. Tuy nhiên, quan hệ với ai, ở thời điểm và bằng phương thức nào lại là một vấn đề cần phải được xác định rõ bởi quan hệ tình dục quá sớm có thể gây tổn hại tới tâm sinh lý của một con người. Những hành vi xâm hại tình dục thỏa mãn các dấu hiệu cấu thành tội phạm đều sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Vậy quan hệ tình dục với người dưới 18 tuổi có phải phạm tội hay không? Bài viết sau sẽ phân tích rõ ràng về vấn đề này.

1. Hành vi quan hệ tình dục là gì?
Quan hệ tình dục là hành vi giao hợp, giao cấu hoặc các hành vi quan hệ tình dục khác, được thực hiện bằng cách đưa bộ phận sinh dục nam vào bên trong bộ phận sinh dục nữ nhằm mục đích tạo khoái cảm tình dục, hoặc nhằm mục đích sinh sản, hoặc bao gồm cả hai.
Các hình thức khác của quan hệ tình dục bao gồm quan hệ tình dục qua đường hậu môn, tình dục bằng miệng, ngón tay,... Mỗi tội danh khác nhau sẽ có những hành vi được mô tả để xác định cấu thành tội phạm.

2. Quan hệ thuận tình với người dưới 18 tuổi

Quan hệ thuận tình (tự nguyện) thể hiện sự tự do ý chí của các bên khi tham gia quan hệ, không có hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc hành vi gian dối để quan hệ tình dục trái với ý muốn của nạn nhân. Không phải lúc nào quan hệ thuận tình cũng được xem xét chấp nhận. Tùy thuộc vào từng độ tuổi để xác định có hay không hành vi vi phạm pháp luật. Cụ thể:

2.1. Quan hệ thuận tình với người dưới 13 tuổi
Trẻ em là đối tượng cần được quan tâm, chăm sóc, bảo vệ bởi ở độ tuổi chưa phát triển đầy đủ về mặt thể chất lẫn tinh thần này, trẻ em rất dễ trở thành nạn nhân của bạo lực gia đình và xâm hại tình dục. Hành vi xâm hại tình dục trẻ em, đặc biệt là với trẻ em dưới 13 tuổi gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới tâm lý và sức khỏe của trẻ. Vì vậy, quan hệ tình dục với trẻ em dưới 13 tuổi dù các bên đều tự nguyện thì người thực hiện hành vi vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự. 
Căn cứ theo điểm b, Khoản 1 Điều 142 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định:

“1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) …

b) Giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi.”
Ngoài ra, tại điểm c, Khoản 3, Điều 142 Bộ luật Hình sự năm 2015 còn quy định thêm mức hình phạt đối với hành vi hiếp dâm người dưới 10 tuổi, cụ thể:

“3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:

…

c) Phạm tội đối với người dưới 10 tuổi;”

Tuy nhiên, người phạm tội tại Điều 142 phải là người từ đủ 14 tuổi trở lên theo Điều 12 Bộ luật Hình sự năm 2015. Trường hợp người dưới 14 tuổi giao cấu hoặc quan hệ tình dục với người dưới 13 tuổi thì không bị xử lý hình sự. 

2.2. Quan hệ thuận tình với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi

Người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi là đối tượng chưa có đủ nhận thức rõ ràng về kiến thức xã hội, tâm sinh lý còn chưa phát triển toàn diện. Do đó, người nào từ đủ 18 tuổi trở lên thực hiện hành vi quan hệ tình dục với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, dù cả hai bên đều tình nguyện hoặc có nhiều trường hợp họ yêu cầu không xử lý đối với người phạm tội đi chăng nữa thì vẫn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. 

Tại Điều 145 Bộ luật hình sự 2015 quy định về việc quan hệ tình dục tự nguyện với tội danh giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi cụ thể như sau:

“1. Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 và Điều 144 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:

a) Phạm tội 02 lần trở lên;

b) Đối với 02 người trở lên;

c) Có tính chất loạn luân;

d) Làm nạn nhân có thai;

đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;

e) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

b) Biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội.

4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

Như vậy, theo quy định tại điều này, người dưới 18 tuổi quan hệ với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi tự nguyện thì không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội này.

2.3. Quan hệ thuận tình với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi
Quan hệ tình dục tự nguyện với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi thì sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cưỡng dâm, hiếp dâm, hay giao cấu với trẻ em. Tuy nhiên nếu người từ đủ 18 tuổi trở lên thực hiện hành vi quan hệ tình dục theo hình thức mua dâm với người dưới 18 tuổi thì có thể vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội mua dâm người dưới 18 theo quy định tại Điều 329 Bộ luật hình sự 2015.

3. Quan hệ không thuận tình đối với người dưới 18 tuổi

Theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015, hành vi quan hệ tình dục không thuận tình với người dưới 16 tuổi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội hiếp dâm (Điều 141), tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Điều 142), tội cưỡng dâm (Điều 143), tội cưỡng dâm người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi (Điều 144), tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi (Điều 145), tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi (Điều 146). Tùy vào tính chất và mức độ hành vi, người thực hiện hành vi phạm tội có thể có mức xử lý hình sự khác nhau, cụ thể:

3.1. Quan hệ không thuận tình đối với người dưới 13 tuổi
Như đã phân tích ở trên, người nào từ đủ 14 tuổi trở lên có hành vi quan hệ tình dục với người dưới 13 tuổi dù tự nguyện hay không cũng sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự. Theo quy định tại Điều 145 Bộ luật hình sự 2015, đối với trường hợp giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm; Phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình đối với trường hợp có hành vi hiếp dâm người dưới 10 tuổi.  
Người thực hiện hành vi dâm ô với người dưới 13 tuổi cũng có mức xử lý tương tự như đối với người dưới 16 tuổi. Theo quy định tại Điều 146 Bộ luật hình sự 2015, Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà có hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi không nhằm mục đích giao cấu hoặc không nhằm thực hiện các hành vi quan hệ tình dục khác, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

3.2. Quan hệ không thuận tình đối với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi
Theo quy định tại Điều 142 Bộ luật hình sự 2015, người nào dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi trái với ý muốn của họ thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm. Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm đối với các trường hợp:

“a) Có tính chất loạn luân;

b) Làm nạn nhân có thai;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;

d) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh;

đ) Phạm tội 02 lần trở lên;

e) Đối với 02 người trở lên;

g) Tái phạm nguy hiểm.”
Ngoài ra, đối với trường hợp dùng mọi thủ đoạn khiến người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi đang ở trong tình trạng lệ thuộc mình hoặc trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm theo quy định tại Điều 144 Bộ luật hình sự 2015. Đồng thời, Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà có hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi không nhằm mục đích giao cấu hoặc không nhằm thực hiện các hành vi quan hệ tình dục khác, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm theo Điều 146 Bộ luật hình sự 2015.

3.3. Quan hệ không thuận tình đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi
Theo khoa học hình sự, người đủ 16 tuổi về cơ bản đã có một số nhận thức về các yếu tố tâm, sinh lý. Bộ luật hình sự năm 2015 quy định tại Khoản 4 Điều 141 về mức phạt tù từ 05 năm đến 10 năm đối với tội hiếp dâm người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi. Phạt tù từ 02 đến 07 năm đối với trường hợp có hành vi cưỡng dâm người từ đủ 16 đến 18 tuổi quy định tại Khoản 4 Điều 143 Bộ luật hình sự 2015. Đồng thời, người phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 2 hoặc khoản 3 Điều này, thì bị xử phạt theo mức hình phạt quy định tại các khoản đó.